Home

(Zoals gepubliceerd in Mijn Geheim Zomerspecial. Op verzoek eens een verhaal uit MG op mijn blog. Excuses voor de lengte.)
Ken je dat gevoel? Dat je door een drukke winkelstraat loopt en dat je het idee hebt dat je onzichtbaar bent? Mensen lopen lachend voor je langs, iemand botst tegen je aan en zegt niet eens sorry, niemand kijkt je aan of lijkt je zelfs maar op te merken. In een winkel moet je heel lang wachten tot je geholpen wordt en voor je gevoel moet je schreeuwen voordat ze je verstaan. Als je nu ‘ja’ zegt, dan gaat het niet goed met je, denk ik. Net als met mij, destijds.
Het begon allemaal geweldig. Ik was al een tijd klaar met school en had eindelijk, na lang solliciteren mijn ideale baan gevonden in een bibliotheek. Die stond in de stad (mijn ouders woonden in het dorp vlakbij), en ik ging ook meteen maar ‘op mezelf’ wonen. Het was heel toevallig dat dat allemaal zo uitkwam, want ik stond al maanden ingeschreven voor een flatje, en het was tot nu toe nog steeds niet gelukt om iets te krijgen.
Maar net toen ik terugkwam van een voor mijn gevoel geslaagd sollicitatiegesprek, werd er gebeld en bleek er een flat vrij te komen. Niet duur, vlakbij het centrum en dus vlakbij wat mijn nieuwe baan bleek te zijn. Helemaal gelukkig trok ik in, nadat ik eerst de boel opgeknapt had. Het was nog een beetje kaal allemaal, maar dat zou snel genoeg veranderen, als ik voor mijn eerste loon wat spullen had gekocht.

De eerste weken op mezelf waren geweldig. Ik voelde me heel wat, met mijn eigen flat en een leuke baan, en toen ik op mijn werk een leuke man ontmoette, was mijn leventje helemaal geweldig. Hij heette Jordan, en hij kwam heel regelmatig de kranten lezen in de bieb. Kennelijk had hij niet zo veel andere dingen te doen, maar daar stond ik op dat moment helemaal niet bij stil. Ik vond hem juist heel interessant.
De eerste keer dat we een praatje maakten, kwam hij vragen of de nieuwe NRC er nog niet was. Ik was er net mee bezig, en hij wachtte aan de balie tot ik er mee klaar was. Ik werd een beetje zenuwachtig onder zijn onderzoekende blik, en liet de boel steeds uit mijn handen vallen. Toen ik hem uiteindelijk de krant gaf, kreeg ik een minzame glimlach die me deed blozen. Wat jammer dat hij meteen naar de leestafel liep!
De volgende dag kwam hij op ongeveer dezelfde tijd binnen en had ik de krant al voor hem klaarliggen. Hij vroeg iets over de ‘sprinters’; dat zijn bij ons de nieuwste boeken, die je kunt reserveren om te lezen en waar je ook een klein bedrag voor betaalt. Ik ratelde een standaardpraatje af, maar toen hij iets zei over een boek van een van mijn lievelingsschrijvers, raakten we echt aan de praat. Pas een half uur later ging hij de krant lezen.
En zo werd het een gewoonte dat hij eerst even met mij kwam kletsen, voordat hij in de krant dook. Ik was al tot over mijn oren verliefd, en het enige wat ik de hele dag deed, was wachten op het moment dat ik zijn blonde hoofd de draaideur binnen zag komen. Met zijn lange gestalte en zijn serieuze blik zag hij er uit als een professor, maar dat was hij blijkbaar niet, anders moest hij wel naar de universiteit.
Toen ik, na een paar weken kletsen over boeken, kranten, politiek en het buitenland, waar hij blijkbaar veel was geweest, de stoute schoenen aantrok en vroeg wat hij deed, keek hij me weer zo onderzoekend aan en zei: “Ik ben onontdekt schrijver”. Ik vond het machtig interessant en hing aan zijn lippen toen hij vertelde over romans die hij geschreven had, maar die de uitgevers ‘te ingewikkeld’ vonden of ‘niet verkoopbaar’, zoals hij ietwat bitter zei.

Inmiddels waren we zo vertrouwd geworden met elkaar, dat Jordan op me wachtte tot ik klaar was met werken, en een stuk met me opliep in de richting waarvan ik woonde. Zijn flat stond niet ver van de mijne. Op vrijdagmiddag gingen we vaak nog even wat drinken in een cafeetje en ik hing aan zijn lippen terwijl hij over zijn leven vertelde, of over ideeën die hij had voor romans of verhalen. Over mij vroeg hij niet zo veel.
Onze eerste zoen was erg onhandig, na zo’n vrijdagmiddag in het café – ik met mijn fiets tussen mijn benen en een zware tas aan het stuur – maar desalniettemin voelde ik zwermen vlinders in mijn buik en zakte ik bijna door mijn knieën van de spanning. Toen hij vroeg of hij met me mee mocht, knikte ik alleen maar, en zonder iets te zeggen liepen we naar mijn flat. Eindelijk was het zo ver.
Ik was nog niet zo ervaren met seks, dus ik liet hem maar een beetje zijn gang gaan, en na tien minuten was het gedaan. Nog nahijgend lag hij boven op me, en hij stopte zijn hoofd in mijn nek. Ik kriebelde zachtjes door zijn haar, en we bleven nog heel lang zo liggen. Ik voelde me in de zevende hemel; hier lag een interessante man, schrijver, ouder dan ik, en het leek wel of hij bij me wegkroop. Bij mij! Een gewone, simpele meid!

Dus zo kwam ik, nog geen half jaar nadat ik op mezelf was gaan wonen, in een relatie terecht. Een beetje een vreemde relatie, zo merkte ik aan de reacties om me heen als ik enthousiast vertelde over mijn ‘onontdekte schrijver . “Maar wat doet hij dan voor de kost?” was de eerste reactie van mijn vader, en toen hij hoorde dat Jordan een uitkering had, trok hij een gezicht. Dat Jordan tien jaar ouder was, vond mijn moeder dan weer niet leuk. Maar ik was verliefd!
Jordan had, doordat hij zo veel ouder was dan ik, behoorlijk wat overwicht op me. Hij wist precies wat mooi was en wat niet, en hij leerde me veel op het gebied van literatuur. Maar als we seks hadden leek het wel of hij in me wilde kruipen en wilde schuilen voor de boze buitenwereld, en dan voelde ik me net zijn moeder, dus dat was wel in evenwicht, vond ik. Overdag was hij de baas, en ’s avonds ik.
Bovendien keek ik heel erg tegen hem op. In mijn ogen was Jordan erg interessant, had hij veel meegemaakt en wist hij oneindig veel meer dan ik. Hij vertelde me welke boeken ik moest lezen, van welke schilders ik moest houden, en wat ik van de politiek moest vinden. Hij had een hekel aan wat hij noemde ‘politieke onbenullen’, dus ik was elke dag de krant gaan lezen en vroeg hem honderduit. Jordan gaf me les, eigenlijk.
Dat hij zelf verder weinig deed, viel me toen nog niet zo op. Ik ging elke dag werken, tegen het eind van de middag kwam Jordan de krant lezen aan de leestafel, en dan gingen we samen naar huis. Afspreken met andere collega’s, wat ik in het begin nog wel eens deed, kon niet meer, want dan had Jordan niks te doen. Ik voelde me vereerd dat hij het liefst van alles met mij was, en ging braaf elke dag met hem naar huis.
Thuisgekomen kookte ik voor hem, want als we het samen deden, dan kregen we nogal eens ruzie. Alles moest dan precies op zijn manier, en dat was nogal moeilijk, omdat ik op mijn manier had leren koken. Maar ach, hij vond het meestal lekker wat ik maakte, dus dat was wel goed zo. ’s Avonds zaten we samen te lezen, waarbij hij regelmatig hele stukken voorlas, zodat ik niet echt aan mijn eigen boek toekwam.
In het weekend gingen we vaak naar een film die Jordan had uitgekozen, of naar een lezing of toneelstuk. Mijn culturele kennis werd steeds groter en samen hadden we urenlange gesprekken na zo’n voorstelling. Ik genoot hiervan, en dat ik bijna geen mensen van mijn eigen leeftijd meer zag, vond ik niet erg. Met hen had ik nooit zulke interessante gesprekken als met Jordan en het waren vaak ook, sorry hoor, nogal politieke onbenullen.

Zo gingen de jaren voorbij. Het contact met mijn ouders was steeds minder geworden want mijn vader had vaak kritiek op Jordan, en stak dat niet onder stoelen of banken, met als gevolg dat ze vaak ruzie hadden. Ik moet eerlijk zeggen dat hij wel zijn best deed om onderwerpen aan te snijden waarvan hij dacht dat Jordan er belangstelling voor had, maar dat deed hij dan net ‘verkeerd’, volgens Jordan. Ze konden het niet vinden met elkaar.
Met mijn moeder ging het wel, maar als ze me maar even alleen trof, keek ze me zo onderzoekend aan, alsof ze dacht dat het niet goed met me ging. Daar kon ik dan weer niet tegen, en dan kreeg ik weer ruzie met mijn moeder. Het was gewoon beter dat we elkaar niet zo vaak zagen, vond ik. Dat was wel zo rustig. Eerlijk gezegd was ik gewoon niet zo bezig met mijn familie. Ik had alleen oog voor Jordan.
Je leest wel eens verhalen over zogenaamde ‘loverboys’, die er alles aan doen om hun slachtoffer te isoleren van hun vrienden en familie; nou, zoiets deed Jordan eigenlijk bij mij ook, als ik het achteraf bekijk. Ik was erg onzeker en deed alles om zijn goedkeuring te krijgen. Daarvan maakte hij gebruik om iedereen van me af te keren, en ik liet het gebeuren. Ik was veel te naïef en had niet in de gaten wat hij met me deed.

Intussen was Jordan steeds gewelddadiger geworden. Als ik in zijn ogen iets niet goed deed, kon hij enorm kwaad worden, en soms liep dat uit op een vechtpartij, waarbij hij won want hij was twee koppen groter dan ik. Het geweld sluipt er zo langzaam en geleidelijk in, dat je het niet in de gaten hebt. Bovendien had Jordan zo veel spijt als hij me pijn had gedaan, dat ik hem geloofde als hij zei dat hij het nooit meer zou doen.
Ons wereldje was zo klein geworden, dat ik geen vergelijkingsmateriaal had. Ik had ook nog nooit een echte relatie gehad, dus ik wist niet wat ‘normaal’ was. Ja, de relatie van mijn ouders was gewoon, maar die vond ik ‘burgerlijk’, en dat stond voor alles wat ‘wij’ niet waren. Wij waren apart, intelligent, en veelbelovend. Wij zouden nog eens grote dingen gaan doen. Tenminste, Jordan. En ik zou er naast staan en applaudisseren.
Naast het geweld, was er ook heel veel ‘liefde’ in onze relatie, hoor. Ik schrijf dat woord tussen haakjes, omdat ik nu weet dat dat geen liefde was, maar wederzijdse afhankelijkheid. We hadden elkaar zo nodig, dat we niks konden zonder elkaar. Niet eten, niet slapen, niks. Alles deden we samen en we hadden gewoon niemand anders nodig. Tenminste, dat dacht ik. Totdat Jordan vreemdging.
Hij had bij hoge uitzondering een keer een feestje van een vroegere studiegenoot van hem, waar hij nogal tegen opkeek. Toen hij de volgende ochtend niet bij me in bed bleek te liggen, ging ik met een ontbijtje naar zijn huis, waar hij ook niet was. Eigenlijk wist ik toen al genoeg, maar toen Jordan later die dag bij me langskwam, biechtte hij al snel op dat hij bij een andere vrouw was blijven slapen.
Ik was perplex, maar wist ergens de kracht vandaan te halen om een doos te vullen met alle spullen van hem die bij me in huis lagen, hem die in zijn armen te duwen, en te zeggen dat ik hem nooit meer wilde zien. Hij was in feite zo verbaasd, dat hij deed wat ik zei, zonder commentaar. Het leek wel omgekeerde wereld! Ik was zo gekwetst, dat in een keer de schellen me van de ogen vielen. Ik zag eindelijk de ware Jordan.

De periode die hierop volgde, was eigenlijk nog erger dan toen we nog een relatie hadden. Jordan kon niet geloven dat ik het ‘zomaar’ had uitgemaakt. Hij kon het niet uitstaan dat dat onzekere meisje waarmee hij alles kon uitspoken wat hij wilde, nu ineens het heft in handen had genomen en de keuze maakte om zonder hem verder te gaan. Hij achtervolgde me, belde en schreef brieven, maar ik reageerde niet.
Intussen moest ik letterlijk ‘afkicken’ van mijn relatie met Jordan. Ik was niet meer gewend om alleen te zijn, wist niet of ik het allemaal wel zou kunnen. Ik dacht dat ik hem nodig had om te overleven, dus als ik van mijn werk thuiskwam, deed ik niets anders dan huilen. Ik miste hem vreselijk, maar ergens diep van binnen wist ik dat als ik deze situatie niet aan zou grijpen, ik nooit meer uit de klauwen van Jordan zou kunnen komen.
Zonder hem, merkte ik pas hoe eenzaam ik was geworden. Ik viel in een enorm zwart gat. Ik was alleen maar bezig met overleven. Op de automatische piloot stond ik ’s ochtends op, at wat, ging naar mijn werk, en als ik daarvan terugkwam stortte ik in op de bank, waar ik niet meer vanaf kwam tot ik ’s morgens weer naar mijn werk moest. Op mijn werk ging het wel, daar had ik afleiding, maar ’s avonds ging ik kapot van binnen.
Ik kon ook niemand uitleggen hoe mijn relatie met Jordan in elkaar had gezeten, waarom ik zo lang bij iemand was gebleven die me sloeg, en die me op alle manieren vernederde en onzeker maakte. Waarom had ik van hem gehouden? Waarom liet ik hem mijn vrienden wegjagen, en mijn familie? Ik wist het zelf niet eens, laat staan dat ik het aan een ander kon vertellen. Ik hield dus meestal mijn mond en modderde alleen verder.

En zo gebeurde het dat ik op een dag in de stad liep, en dat ik echt dacht dat ik onzichtbaar was. Het was een lang weekend vrij geweest, en ik had drie dagen niemand gezien of gesproken. Vrienden had ik niet meer, en mijn vader en moeder waren op vakantie. Ik vluchtte op een gegeven moment mijn flat uit, omdat ik tegen de muren omhoog vloog. Maar in de stad was het nog erger. Bestond ik nog wel? Of was ik eigenlijk al dood?

Toen ben ik zo geschrokken, dat ik besloot dat het echt anders moest, allemaal. Ik durfde niet naar een psycholoog, omdat ik dacht dat het niet erg genoeg was, wat ik had, maar ik kocht alle zelfhulpboeken die ik kon vinden. Ik ging goed voor mezelf zorgen, en ik schreef me in op een atletiekclub. Als ik me niet goed voelde, dan ging ik rennen. Als ik dan later bezweet thuiskwam, voelde ik me voldaan en energiek. Beter dan lusteloos en depressief.
Doordat ik me lichamelijk beter voelde, durfde ik ook meer. Ik had al een tijdje gemerkt dat een aantal van mijn collega’s van de bieb elke vrijdag samen wat gingen drinken. Toen ik nog met Jordan was, had ik natuurlijk geen behoefte gehad om mee te gaan (ik mocht niet van Jordan, want het waren ‘onbenullen’ volgens hem), en dus vroegen ze me ook niet meer. Het zou echt allemaal van mij uit moeten komen, dus raapte ik al mijn moed bij elkaar.
De reacties waren hartverwarmend. “Wat leuk dat je eindelijk weer eens meegaat. Is het soms uit met je vriend?” Ik schrok er van, dat ze best door hadden gehad dat ik totaal onder de plak had gezeten bij Jordan. Ik was destijds niet met hen bezig geweest en ik dacht dat zij zich ook niet met mij hadden beziggehouden. Maar nu bleek, dat ze zich vaak hadden afgevraagd wat ik toch in ’s hemelsnaam met die man moest.

Stapje voor stapje ging ik meer loslaten over wat mij de afgelopen zeven jaar was overkomen. Mijn moeder vond het vreselijk, maar ze liet me altijd praten en veroordeelde me nooit. Af en toe stonden de tranen in haar ogen en ze zei regelmatig dat ze me het liefst uit de armen van ‘die man’ hadden getrokken destijds, maar dat ze bang waren geweest mij daardoor helemaal te verliezen. Nu kwam ik tenminste nog af en toe bij ze langs.
Mijn collega’s van de bieb waren erg lief voor me, en ze probeerden me zo veel ze konden te betrekken bij hun uitjes. Er was een vrouw, waar ik het altijd al goed mee had kunnen vinden, waar ik nu steeds meer mee optrok. Zij had ook een gewelddadige relatie gehad, en zij begreep me het beste als ik vertelde over Jordan. “Alsof je gehersenspoeld bent”, zei ze altijd, en zo voelde het inderdaad. “Bijna alsof je bij een sekte bent geweest”, en zo was het.
Wat zij ook vertelde, was dat het extreem belangrijk was om aan mijn eigenwaarde te werken, nu. Die was al niet hoog geweest toen ik Jordan ontmoette, anders had hij geen kans gehad om me jarenlang zo te vernederen. Dan was ik wel voor mezelf opgekomen; dan had ik gezegd: “Ik ben meer waard dan me door jou te laten afkammen.” Nu dacht ik altijd: “Hij zal wel gelijk hebben, wat weet ik nou, ik ben ook een onbenul.”
Om te zorgen dat er nooit meer zoiets zou gebeuren, moest ik aan mijn zelfvertrouwen werken. En dat is waar ik nu nog steeds mee bezig ben. Ik moet zeggen dat het stapje voor stapje beter gaat, maar het is een moeizaam proces. Het is vier jaar geleden dat ik Jordan mijn huis uit zette, maar soms voelt het alsof het gisteren was. Ik ben nu drieëndertig, maar ik voel me soms alsof ik net het huis uit ben. Ik ben gewoon opnieuw begonnen.

Jordan heeft me nog zeker een half jaar lastiggevallen. Hij is zelfs een keer ’s avonds dronken aan mijn bel komen trekken. Toen ik niet open deed, bleef hij maar bellen en roepen. Ik reageerde niet, maar ik lag verkrampt van angst onder mijn dekbed te huilen. Uiteindelijk is een buurman naar beneden gegaan en heeft hem het portiek uit gezet, door met de politie te dreigen. Ik heb die man nooit aan durven kijken, ik schaamde me rot.
Maar die avond heeft Jordan op de een of andere manier wel eindelijk duidelijk gemaakt dat ik hem echt niet meer wil zien. Daarna heeft hij in ieder geval geen contact meer met me opgenomen. Soms zag ik hem ergens in de verte lopen en dan bonsde mijn hart in mijn keel en dook ik achter een paal of ging ik snel een winkel in. Bepaalde plekken waar wij altijd samen kwamen, vermeed ik. Het heeft jaren geduurd eer ik weer naar de film durfde.
Heel langzaam bouwde ik weer een eigen leven op. Ik deed wat ik zelf leuk vond, ik ging naar feestjes op de atletiekclub, ik sprak af met die vrouw op mijn werk. Ik ging weer regelmatig naar mijn ouders en ik voelde me steeds meer mezelf. Ik droeg kleren waarvan ik wist dat Jordan ze niet mooi vond, en ik las soms dagen expres de krant niet. Ik ging nooit meer naar lezingen en andere saaie avonden. Maar ik bleef op mijn hoede voor Jordan.
Maar onlangs gebeurde er iets, waardoor ik weet dat ik het achter me heb gelaten. Ik liep hem tegen het lijf in de stad, en voor ik de tijd had om weg te duiken, had hij me gezien en kwam hij naar me toe. Hij stelde voor om samen koffie te gaan drinken. Tot mijn eigen verbazing zei ik dat ik dat wel wilde. Alsof het gewoon een kennis was, die ik toevallig tegenkwam. Wat kon er eigenlijk gebeuren met al die mensen om me heen, dacht ik.
We gingen aan een tafeltje zitten, en keken elkaar onderzoekend aan. Toen ik in het half uurtje dat volgde niet inging op zijn afkeuring voor mijn kleding, niet reageerde op zijn vraag of ik een relatie had, en toen ik sowieso alles wat hij zei helemaal van me af liet glijden als waterdruppels van een regenjas, toen wist ik dat ik niet meer vatbaar voor hem ben. Ik ben eindelijk vrij. Ik ben mezelf. En ik ben goed zoals ik ben.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s